Mogen we u even bijpraten..

Even bijpraten november 2010

Even bijpraten november 2010

In de burgerlijke gemeente Bichiş zijn het laatste jaar meer dan 30 mensen overleden, er is slechts één baby geboren. Het inwoneraantal is gedaald tot onder de 1000. Een gemeente heeft dan eigenlijk geen bestaansrecht meer en krijgt nauwelijks nog financiële steun van de Staat. In deze achterafgelegen dorpen worden de gevolgen steeds meer merkbaar. De straatverlichting brandde ’s avonds niet, het was aarde donker (prachtige sterrenhemel). Het postagentschap is definitief gesloten. Voor de kleine scholen is geen geld beschikbaar om de kachel te branden. De kinderen zitten –nu al– met extra kleding, jas aan, muts op in de klas. De burgemeester van Bichiş ontmoeten we kort in het voorbijgaan. Een raadslid vertelt over de slechte financiële situatie waarin de gemeente verkeert.

In de klas met een jas aan en muts op.

Volgens een van de landelijke regelingen in het kader van bezuinigingen moeten de ambtenaren salarissen met 25% worden gekort. Soms past een gemeente op eigen creatieve manier bezuinigingen toe. In Bichiş zijn mensen met een sociale uitkering 25% gekort en is financiële steun voor mantelzorgers afgeschaft. Zo hoopt men, zonder vermindering van inkomen, al het gemeentepersoneel in dienst te houden.

Huisartsenpraktijken

Er is geen contact geweest met de arts of haar assistent in Bichiş. Wel met de arts in Ațintiş. Dagelijks houdt zij spreekuur. Op haar verzoek is er een ontmoeting in de praktijkruimte. Het eerste dat bij binnenkomst opvalt, zijn de doorgebogen plankjes, volgepakt met patiënten dossiers. Het verwondert ons niet dat zij aangeeft een afsluitbare kast te willen aanschaffen. Een digitale babyweegschaal (niet te koop in Roemenie), bloeddrukmeter, bloedsuikermeter en eerste-hulp-middelen staan eveneens op haar verlanglijstje. Na goede informatie spreken we af dat de arts zelf een kast en bloedsuikermeter koopt. Kosten ongeveer 500 lei en 250 lei (€ = 4,25 lei)

Van verhalen over zorg en aandacht voor patiënten in het stadsziekenhuis worden we niet blij. Iemand met een infarct wordt tweemaal naar huis teruggestuurd om bij de huisarts de juiste formulieren te halen. Een familie betaalt € 100 voor een medisch consult en ziekenhuisopname. Verplegers en verzorgers worden steeds voorzien van een klein pakje (liefst geld). Hulp nodig om naar het toilet te gaan? Dan kost je dat elke keer 10 lei. Geen geld, geen hulp!

Bichis parochie

In de parochie van Bichiş is Diaconale hulp het grootste gespreksonderwerp. Daarnaast komt iets van praktische aard aan de orde. In de pastorie moet de verwarmingsketel hoognodig vervangen worden. Een houtgestookte kachel is voordeliger dan een op gas gestookte. De kerk heeft veel bos en dan is de keus gemakkelijk gemaakt. De Stichting schenkt de helft van de kosten. Voor de andere helft krijgt de kerk een lening van € 900, die in een jaar zal worden terugbetaald. Contract opgemaakt en getekend. Onderpand: de koe van de dominee.

Kinderen/jongeren in Bichiş hebben drie dagen genoten van zomervakantie activiteiten. De Stichting doneerde een bedrag. Het zou voor de jeugd erg leuk zijn om eens het dorp en de regio uit te gaan. De predikant wil graag naast de eigen bijdrage van ouders een sponsor. Voor de kerstviering met de kinderen geven we geld voor een klein presentje en voor aanschaf van materialen om creatief bezig te zijn.

De benedenverdieping van het Gastenhuis bij de parochie in Bichiş wordt veel gebruikt. De bovenverdieping minder intensief. Afgelopen twee jaar zijn er 18 gasten geweest. Hulp bij het opknappen van de gastenkamers en bij graafwerk rond de kerk is zeer welkom. Hiervoor kan een jongerenproject georganiseerd worden.

Bogata

Vanwege het onverwachte vertrek van de directeur van de basisschool in Bogata is Molnar Eszter door de onderwijs inspectie voor die functie gevraagd. Vanaf september heeft zij er een verantwoordelijke taak bij. Een deel van het schoolgebouw moet worden geschilderd. Helpende handen zijn welkom.

Bogata - Emmaus

We worden ontvangen door grootvader. Hij vertelt dat de familie in aantocht is. Weldra komt er een tractor het erf oprijden, de dominee achter het stuur, Eszter en een twintigtal kinderen in de grote aanhanger. Ze komen van het land, waar ze samen aardappelen hebben geraapt. Het wordt een enthousiaste begroeting en er wordt veel geknuffeld. Daarna gaat de oogst de kelder in en de kinderen aan tafel in het Emmaushuis.

samen aardappelschillen

Ook wij legen ons vrachtje met meer dan 60 paar schoenen, winterkleding en andere spullen. We geven nooit iets aan de kinderen zelf en er was ook geen schoenen pasdag. Maar wees ervan overtuigd dat de leidinggevende altijd heel snel organiseert wat voor wie bestemd is. Dolgelukkige en mooi aangeklede kinderen zien we bij de dankdienst ter gelegenheid van de ingebruikname van het nieuwe gebouw en de opgeknapte kerk. Het is een dienst waarin de bisschop van het district voorgaat. Er is muziek, zang en poëzie door de kinderen. Ook zijn er veel gasten en diverse sprekers: voorgangers uit omliggende dorpen, vertegenwoordigers uit de Hongaarse zustergemeente, uit het Duitse Ehrenfriedensdorf, kerkgebouw sponsoren uit Assen, een groep jongeren uit Rhenen en twee mensen uit Houten.

Wij hebben ontzettend veel bewondering voor het management en de medewerkers van Emmaus. Zij maken het huis tot een plek waar liefde en leven wordt gedeeld. Als herinnering aan de openingsdag geven we een schaal uit Israël met de afbeelding ‘vijf broden en twee vissen’.

Kinderen van Emmaus in de dankdienst in Bogota

Floresti - Danielhuis

Voor de opvang en begeleiding van jongeren in het Danielhuis is voor de tweede maal dit jaar een bedrag van € 1.500 beschikbaar gesteld.

Zomaar

We beleefden nog een bijzondere zondag, in Gâmbuț: al vroeg brengt een buurjongetje plăcinte (kleine, met geitenkaas gevulde pannenkoekjes), na de doopdienst in de orthodoxe kerk geven diverse vrouwen broodjes uit de kerk en, inmiddels middag geworden, brengt een buurvrouw warme sarmale (gevulde koolrolletjes). Dan komt er iemand uit het dorp binnen en voelt zich vrij om aan te schuiven. We eten lekker van alles wat we hebben gekregen en na afloop is er zelfs nog over.

Istihaza

In de maand mei bestond dit dorp 400 jaar. Boven in de ‘bergen’ heeft men gekampeerd en feest gevierd. Vier mensen uit Leiden brachten een bezoek aan Istihaza en hebben meegenoten. Ze waren ook in Istihaza om kennis te maken met het nieuwe predikantsgezin en te praten over toekomstige samenwerking. Met zeer positieve ervaringen zijn ze teruggekomen. We kregen een mooi verslag. Al lange tijd moet de gemeente Ațintiş de afvoer maken bij het drinkwaterpunt. We organiseren een groepje mannen en alles is binnen een dag klaar.

werk aan de drinkwaterput

Landbouw – Kredieten

Opnieuw zijn er drie families die hun laatste aflossingsbedrag betalen. Met uitzondering van enkele gevallen zijn we gematigd optimistisch over het verloop van de aflossingen. In Ațintiş is toestemming gevraagd om niet nu, maar eind november, een bedrag over te maken. Het was de bedoeling om in de gemeente Noslac het werk over te dragen aan de APA daar. De voorzitter adviseerde echter om dit nog niet te doen. Er blijft meer druk om terug te betalen, zolang de Nederlandse organisatie in beeld blijft.

Voor de agrarische leefgemeenschappen in de regio (14 dorpen) bestaat vanaf 1999 de mogelijkheid voor microfinanciering. Veel families maken hiervan gebruik. Een aantal bedrijven zal binnen een paar jaar (opnieuw) moeten uitbreiden. In het kader daarvan zijn twee informatie avonden georganiseerd. Over de mogelijkheden is uitgebreid gediscussieerd, mede aan de hand van voorbeeld schetsen. Vervolggesprekken vinden bij leven en welzijn volgend voorjaar plaats.

Salaj

Voor een jaarlijks overleg reisden we naar deze provincie. Met dr. Cherecheş is de landbouwsituatie van de leningnemers doorgenomen. Ideeën en adviezen voor groeibedrijven worden aangereikt. Waarschijnlijk was dit het laatste overleg hier en ter afsluiting eten we met elkaar.

Onderwijs

Ruim twee jaar geleden heeft de burgemeester aangegeven, dat de gemeente voor onderwijs en voor verbruiksmaterialen voldoende geld van de Staat ontving. De Stichting heeft haar bijdrage voor dat doel toen beëindigd. De situaties is echter verslechterd. Op dit moment krijgen alle kinderen op de laatste schooldag voor de zomervakantie een klein pakketje met schriften, pennen etc. mee naar huis, om dat na 3 maanden, met ingang van het nieuwe schooljaar, te gaan gebruiken. Kleurpotloden, mappen en bepaalde lesboeken moeten ouders zelf aanschaffen.

Veertig procent van de gezinnen kan de schoolkosten niet betalen. Ouders die wel kunnen betalen hebben uit solidariteit met hen besloten om de lesboeken dan niet aan te schaffen / te gaan gebruiken. Dat betekent wel achteruitgang van het toch al niet zo hoge Onderwijsniveau. Dit probleem komt de laatste avond van ons werkbezoek boven tafel. We hebben afgesproken dat ouders, samen met het onderwijzend personeel, een goed onderwijsplan maken en aangeven welke hulp nodig is voor de niet draagkrachtige ouders. Volgend voorjaar bespreken we een en ander, zodat het daarop volgende schooljaar een goede start kan worden gemaakt.

Enkele cijfers:

  • kosten voor basisonderwijs bedragen € 50 per jaar;
  • voor voortgezet onderwijs € 50 per maand,
  • met een beetje geluk kan men daarvoor per jaar € 100 subsidie krijgen;
  • het minimumloon bedraagt € 200;
  • zonder baan, met uitkering, wordt dat inkomen gehalveerd
  • soms zijn gemeente ’potten’ leeg, dan moet men leven van de wind;

 

Onze vaste gast aan tafel in Gambut

Fondswerving

Uit Bogata: (h)eerlijke honing.

De wijze van verkoop moet nog worden bedacht.

Theo en Sara Koekoek, november 2010 www.bichis.nl