Even bijpraten december 2009

Na een voorspoedige reis was het goed om weer in de regio ‘thuis’ te komen.

Burgerlijke gemeente

 

In Bichiş hadden we een prettig overleg met de burgemeester. Hij spant zich in voor zijn gemeenschap. Diverse water afhaalpunten werden gecontroleerd. In Nandra is reparatie nodig en moet steenslag in de directe omgeving worden aangebracht. Voorlopig zal er nog geen waterleiding zijn, dus is het belangrijk om goede schoonwater punten te houden. Voor het uit te voeren werk is een bedrag overhandigd.
De landbouwgronden moeten dringend verkaveld worden. De burgemeester zou daarbij graag worden geassisteerd door deskundigen. Enige jaren terug waren daarvoor mensen van Kadaster International in de regio Bichiş. De toenmalige burgemeester(s) voorzagen grote problemen met de herindeling en hebben geen gebruik gemaakt van de toen aangeboden expertise.
Er is weer een nieuwe huisarts. Lees verder onder huisartsenpraktijk De burgemeester droomt van een fulltime arts in zijn gemeente. Maar, slechts 240 van de 1050 inwoners staan op de patiëntenlijst. In de afgelopen jaren wisselden huisartsen te vaak, soms was er een periode niemand in de praktijk. Veel mensen hebben gekozen voor een arts die meer dagen beschikbaar is, buiten de regio, en komen niet terug. Tot onze teleurstelling is de bestemming van onze financiële bijdrage voor de medische praktijk zonder overleg gewijzigd. Er is geen onderzoektafel en geen rolstoel gekocht, maar de burgemeester heeft reparaties aan het gebouw laten doen.

 

De verbouw van het cultuurhuis in Ozd ligt stil. Er is nog geen geld van de overheid. Ook de teruggave van eigendom aan de kerk van Ozd stagneert. Friesland heeft eventueel nog een financiële bijdrage beschikbaar voor dit project. De burgemeester is in dit dorp ook bezig met het opknappen van een andere ruimte voor medische doeleinden. In overleg met Friesland hebben zij het ‘cultuurhuis bedrag’, indien nodig, beschikbaar gesteld voor deze ‘medische’ ruimte. Wij denken dat het niet verstandig is om nieuwe voorzieningen te gaan treffen voor iets dat bijna niet haalbaar lijkt! Bij ons volgende werkbezoek bespreken we het opnieuw.

Huisartsenpraktijk

Er is weer een nieuwe huisarts. Eenmaal per week houdt zij spreekuur. We hebben besloten om niet meer te investeren in nieuwe dingen zoals een uitleenpost, of gehoor te geven aan bijzondere wensen van deze arts. We houden het bij directe hulp aan de mensen thuis en de medisch assistente. Mensen kunnen elke ochtend bij haar terecht in de praktijk voor ‘kleine’ dingen. Later op de dag bezoekt ze patiënten thuis. Per dag niet veel, want ze moet lopen naar de omliggende dorpen (op 2, 4 en 5 km). Meeliften met paard & wagen of auto is mazzel.
De ruimte van de assistente is de enige ruimte die er geordend uitziet. Ze geeft aan dat de beste hulp bestaat uit kleine dingen, middelen die direct gebruikt kunnen worden voor de patiënten.

Diaconale Projecten (DP)

In de parochie van Bichiș spraken we met de predikant, die sinds 1 april actief is in deze kerk- gemeenschap. Hij heeft na vertrek van ds. Szép het Diaconaal Project voortgezet. Er zijn enige reacties gekomen of bepaalde families nu wel of niet thuishoren in het DP. De dominee wil met de kerkenraad criteria opstellen en de namenlijst bekijken.
In de parochie van Ozd benadrukte de predikant de noodzaak en continuïteit van hulp aan de allerarmsten.
In de ene plaats krijgt men een levensmiddelenpakket, in de andere kan men financiële bijstand krijgen bij hoge medicijnkosten. De voorgangers van de kerken beamen dat Diaconaat een taak van de plaatselijke gemeente is, maar dat die zelf niet over financiële middelen beschikken. In Ozd praatten we nog even na aan de hand van foto’s van de feestelijke viering op Pinksteren ter gelegenheid van 100 jaar kerkgebouw.

 

Parochie Gâmbuț

Werden we bij ons vorig werkbezoek door de priester benaderd om financieel bij te dragen om de muurschilderingen in de kerk compleet te maken. Deze maal hoorden we dat het toch is gelukt om alles af te ronden. Gemeenteleden hebben flink in de beurs getast en er zijn sponsoren gevonden. De Aartsbisschop van Alba Iulia heeft in september de plechtige inzegening verricht.

Kerkgemeente Iștihaza

Het nieuwe predikantengezin is met open armen ontvangen. Vanaf half september wonen zij in de pastorie. We hebben de familie ontmoet bij een volksdans uitvoering in het cultuurhuis van de stad Luduș.
Tot onze verrassing waren er onder de toeschouwers ook veel bewoners van Emmaus. Zij kwamen vooral voor Lorant, één van de – zeer goede – dansers. Hij woont in het kinderthuis. De weg naar Iștihaza en ook die in het dorp is geasfalteerd. Veel inwoners konden bijna niet geloven dat de zolang beloofde asfaltweg werd aangelegd en boden de werkers heel wat glaasjes ţuica (sterke drank) aan.

Onderwijs

Via Boekarest kwam vorig jaar Europese subsidie voor onderwijsgebouwen beschikbaar. De Hongaarse scholen zijn prima opgeknapt en goed geïsoleerd. Ze beschikken over water, sanitair en centrale verwarming. De planning was om ook de scholen in de Roemeense dorpen op te knappen, maar helaas, de pot is leeg …
Het heeft ook te maken met de politieke kleur van de burgemeester en degene die op provinciaal niveau het onderwijsgeld verdelen moet!
Alle scholen worden momenteel voldoende voorzien van verbruiksmiddelen. Een bijdrage van de Stichting is daarom niet meer nodig.
In de school van Nandra is nog steeds geen water- en sanitairvoorziening.

Onderwijskansen

Er is een bedrag beschikbaar voor jonge mensen die capaciteiten hebben om verder te leren in het voortgezet onderwijs.

Bogata

Alle in Houten ingezamelde spullen zijn bij Emmaus gebracht. De afspraak is om er zondag te kerken en dan met de kinderen alles te bekijken wat meekwam uit Houten. Zondagochtend glimmende kindergezichten: ‘kijk eens hoe mooi ik ben…!’ De meesten hadden iets nieuws aan van het Mozaik. Alle eetbare spullen stonden al keurig in de voorraadkamer. Denk niet dat er elke dag hagelslag gegeten wordt. Op zondag en één dag in de week komt dat op tafel. We begrepen toen waarom Eszter bij het uitladen enthousiast zei: ‘we kunnen wel een jaar lekkere boterhammen eten’. De kilo’s rijst en macaroni zijn een zeer welkom geschenk. Samen met de tandpasta en de douchezeep een kostbaar cadeau. Een enorme kostenbesparing.
De kinderen genieten van alles, van cadeautjes, tekeningen en foto’s. En wij van hen.
Ook konden we namens Altrecht een flinke hoeveelheid Gered Gereedschap geven.
Een donor in Nederland heeft voor dit jaar én het volgende jaar een flink bedrag voor de exploitatie toegezegd.
De afhankelijkheid van buitenlandse donoren is groot. De Roemeense staat betaalt een symbolisch bedrag. Zelfs voor kinderen die door de Kinderbescherming zijn toegewezen (7) is al een half jaar geen kinderbijslag ontvangen. Elke keer worden er nieuwe eisen gesteld aan de gebouwen. De bovenkamers in de dependance vallen nu onder ‘hotelvoorzieningen’ en moeten een eigen douche en toilet hebben. Er wordt ook regelmatig met sluiting gedreigd.
Maar er wordt hard verder gewerkt aan de inrichting van ’gebouw 2’. Daarvoor staat een forse begroting op papier. Men verwacht in het voorjaar helemaal klaar te zijn.

Er wonen momenteel 45 kinderen in Emmaus. Nog drie kinderen staan op de wachtlijst. We bezochten met Eszter een familie in Ogra. Grote armoede, geen inkomen, koude en geweld bij twee gehandicapte moeders – zusters – en hun vier kinderen. De oudste, een jongetje, is sinds kort in Emmaus. Er zijn twee kamers. In één ruimte wordt gewoond, gekookt, geslapen, de was gedroogd… De andere wordt als opslagruimte gebruikt. Het is overal een onbeschrijflijke bende.

Landbouw / kredieten

Samen met de voorzitter van de Roemeense NGO voerden we gevarieerde gesprekken met families die een krediet hebben. Niet altijd vriendelijk!
Iemand in de regio zei: ‘het is toch te gek, dat mensen hun aflossing niet op tijd betalen bij de bank, maar dat jullie langs de deuren moeten gaan!’ Zij heeft het begrepen. In de gemeente Noşlac verlopen de terugbetalingen perfect.

Van de ‘bakkerij’ lening is nog geen enkele aflossing binnen. De baas is te druk en heeft geen tijd voor een gesprek met ons.

De eigenaar van een veebedrijf Ațintiș heeft afgezien van een krediet voor nieuwbouw. Hij durft een lening nu niet aan te gaan. De familie van het geitenbedrijf in Noşlac, die in mei een tweede lening kreeg voor melkkoeling, is helemaal bij met de terugbetalingen.

Diversen

Het laatste half jaar is het leven in Roemenië niet gemakkelijker geworden. Vooral voor kleine bedrijven zijn de lagere prijzen voor de producten direct voelbaar. Diverse kleine boeren hebben besloten om de 2 – 3 koeien te verkopen. Bewerken van het land kost voor hen over het algemeen meer, dan de lage opbrengst van de melk oplevert.
Veel mensen bakken weer zelf brood en steeds meer families gaan over op stoken van hout in plaats van gas, om kosten te besparen.

Verkiezingen

De Roemeense president Băsescu is herkozen. In een nek-aan-nek race met zijn rivaal Geoană wist hij 50,4% van de stemmen te krijgen in de 2e ronde van de verkiezingen. Het is nog niet helemaal duidelijk hoe alles verder zal gaan, want Geoană die in eerste instantie winnaar leek te zijn, zal de uitslag gaan aanvechten. Het wordt een spannende tijd!

Roemenië bevindt zich in een zware economische crisis. Bovendien heeft het IMF de betaling van een miljardenlening uitgesteld vanwege de corruptie en de politieke instabiliteit. Al sinds half oktober is het land zonder regering.

Theo en Sara Koekoek

december 2009

Klik op de foto voor een vergroting


Waterafhaalpunt in Nandra. Voor verbetering is geld aan de gemeente gegeven.




op huisbezoek bij een probleemgezin


allemaal wat nieuws


trots op je nieuwe jas


jongeren hebben geholpen met uitladen


de voorraadkamer


Macaroni, rijst, truien en jassen